Kpt. Stanisław Poźniak (1928–2026) – ostatni świadek „Ostrej Bramy”, strażnik pamięci, żołnierz niezłomny

18 marca 2026 r. nadeszła wiadomość, która głęboko poruszyła środowiska kombatanckie w Polsce i na Litwie. W wieku 97 lat zmarł kpt. Stanisław Poźniak, jeden z ostatnich żyjących żołnierzy Armii Krajowej biorących udział w operacji „Ostra Brama”, wieloletni prezes Klubu Weteranów AK w Wilnie oraz ceniony strażnik pamięci o polskim dziedzictwie Wileńszczyzny.

Młodość w cieniu historii

Stanisław Poźniak urodził się 16 listopada 1928 roku we wsi Podmerecz w gminie Turgiele, na terenie dzisiejszego rejonu solecznickiego. Wychowany w atmosferze przedwojennego patriotyzmu, wielokrotnie podkreślał, że „ma przedwojenną duszę”, a uczestnictwo w uroczystościach narodowych traktował jako obowiązek wynikający z wychowania i miłości do Polski.

Żołnierz Armii Krajowej – bohater „Ostrej Bramy”

Jako młody żołnierz Armii Krajowej Poźniak uczestniczył w jednej z najbardziej symbolicznych i dramatycznych akcji AK – operacji „Ostra Brama” w lipcu 1944 r., której celem było wyzwolenie Wilna spod niemieckiej okupacji jeszcze przed wkroczeniem Armii Czerwonej.

W tym czasie:

• dowoził broń i amunicję do oddziałów walczących w okolicach Wołkarabiszek,
• transportował rannych do polowego szpitala w Kolonii Wileńskiej.

Wspominając po latach tamte dni, mówił, że atmosfera była bojowa, a nikt z żołnierzy nie myślał o nagrodach czy zaszczytach – liczyła się tylko walka o polską Wileńszczyznę. Przekonywał, że jedyną ich nadzieją było to, by powojenne Wilno pozostało polskie.

Powojenne losy i działalność społeczna

Po wojnie, po dramatycznych latach niepewności, Poźniak wrócił do Wilna. Angażował się w życie polskiej społeczności – śpiewał w chórze Zespołu Pieśni i Tańca „Wilia” oraz w chórach kościelnych.

Przez wiele lat pełnił funkcję prezesa Klubu Weteranów Armii Krajowej w Wilnie, prowadząc działalność edukacyjną i patriotyczną oraz dbając o pielęgnowanie pamięci o żołnierzach AK na Wileńszczyźnie. Był człowiekiem ogromnego autorytetu, szanowanym zarówno przez kombatantów, jak i kolejne pokolenia Polaków mieszkających na Litwie.

Autorytet i odznaczenia

Za swoją służbę i niezłomną postawę został uhonorowany licznymi odznaczeniami państwowymi, w tym:

• Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski,
• Złotym Medalem Wojska Polskiego.

W komunikatach po jego śmierci podkreślano, że był człowiekiem niezwykłej odwagi, niezachwianych zasad i całkowitego oddania ojczyźnie – symbolem honoru polskiego żołnierza.

Dziedzictwo, które pozostanie

Odszedł ostatni świadek wydarzeń, które przez dziesięciolecia były fundamentem polskiej pamięci o walce o Wileńszczyznę. Jego życie – skromne, a jednocześnie pełne bohaterstwa – jest wzorem patriotyzmu i niezłomności.

Stanisław Poźniak pozostawił po sobie nie tylko wspomnienia, ale także żywy szacunek i wdzięczność tych, którzy mieli zaszczyt go poznać. Dla wielu był nie tylko kombatantem, ale prawdziwym moralnym przewodnikiem – człowiekiem, który do końca pozostał wierny wartościom, w imię których walczył.

Foto: Zbigniew Zagórski